Doveo Obrenoviće na vlast, a oni ga poslali u Karanovac u zatvor

0

Jevrem Grujić, Sorbonac, diplomata, sekretar Svetoandrejske skupštine, ministar pravde i policije, tvorac Zakona o Narodnoj skupštini, čovek koji ne samo što je knjaza Miloša Obrenovića vratio na srpski presto, pre 150 godina je u tadašnjem Karanovcu, danas Kraljevu, kao politički osuđenik, služio kaznu zatvora. O njegovim danima u zatvoru, svedoči pronađeno pismo koje je poslao suprugi Jeleni.

Pet godina nakon što je smenio Aleksandra Karađorđevića i Obrenoviće vratio na srpski dvor, Grujić je kao ministar pravde u prvoj vladi kneza Mihajla, sa još nekolicinom sudija, inače njegovih kolega liberala, osuđen na tri godine zatvora. Ali, posle godinu dana provedenih u zatvoru, pomilovan je i vratio se u Beograd.

Grujić je to vreme proveo u zatvoru u Karanovcu, današnjem Kraljevu, a u emotivnom pismu koje je poslao suprugi Jeleni, opisao je kako mu prolaze dani.

– Ako veliš da je u Beogradu rđavo vreme, onda ste i vi u zatvoru kao i ja! Svakog jutra po dva sata hodamo po avliji, a kada nije dobro vreme, onda se raspravljamo po sobi. Posle toga se sekiramo, gledajući kroz pendžer kako pred kasarnom na sokaku sviraju cigani, a vojnici igraju. Uveče ćemo opet da se naslađavamo gledajući na osvetljenu ulicu kojoj ne vidimo kraja i koja se u dužini otela – piše u pismu koje je Grujić poslao porodici u decembru 1864. godine.

Pismo je napisano krajem novembra 1864.

Jevrem Grujić je iako je bio u zatvoru, najverovatnije zbog svog društvenog položaja, imao određene privilegije u zatvoru, što je i opisao svojoj suprugi Jeleni.

– Nemoj mi ni šećera slati, jer sam video da i ovde ima valjanog kao u Beogradu. Onomad sam uzeo jednu glavu, i sva je kao i tamošnji fini šećer. Limunada ima i ovde, jer sam sebi letos kad sam ono malo groznice imao, uzimao, a sada mi i ne treba – objasnio je Grujić.

Otkriveno pismo je za srpski parlamentarizam i za istoriju Kraljeva od ogromnog značaja, smatra Predrag Radovanović, kolekcionar iz Kraljeva.

– Grujić je učestvovao u svrgavanju Karađorđevića i dovođenju Obrenovićeana presto. A, onda, posle samo pet godina ta ista dinastija ga šalje u zatvor, kao političkog zatvorenika. Na poštanskom žigu pisma se može videti da je moralo da prođe cenzuru, pre nego što je stiglo u ruke Grujićeve supruge Jelene. Pismo je poslao 30. novembra, a u poštu je stiglo 3. decembra 1864. godine – objašnjava Radovanović, navodeći da je pismo političkog zatvorenika od pre 153 godine, iznad svih kategorija sačuvanih istorijskih podataka.

Jevrem Grujić je bio i ministar unutrašnjih dela 1875. i ministar pravde u Akcionom ministarstvu 1875. godine, koje je vodilo sa Turskom 1876. do 1878. godine. U periodu 1880. do 1892. je bio poslanik u Carigradu, Londonu, Parizu i Briselu. Grujiću je pripala čast da primerak Ustava izglasanog 1869. godine bez odobrenja Porte i Rusije, preda turskom ministru Ali-paši.

Njegova kuća u Svetogorskoj u Beogradu je pod zaštitom države kao spomenik kulture od velikog značaja.

Izvor: Srbija video

 

 

 

Share.

Comments are closed.